GEÇ DÖNEM ÇAĞATAY TÜRKÇESİYLE YAZILMIŞ “DÎVÂNE BÛRAK KISSASI”: METİN, DİL VE ÜSLUP İNCELEMESİ

FİKRET TURAN
1.425 414

Öz


ÖZ

Dîvâne Bûrak Kıssası geç dönem Çağatay Türkçesiyle yazılmış dinî-tasavvufî yarı manzum, yarı mensur bir eserdir. Eser, Dîvâne Bûrak’ın kendisini bütün benliğiyle Allah’a adamış bir ermiş sıfatıyla Allah’tan cehennemi kaldırmasını ve insanlığın böylece cehennem korkusundan kurtulmasını dilemesi hakkındadır. Eser, hem konusunun özgünlüğü bakımından, hem de geç dönem Çağatay Türkçesine ait konuşma dili özelliklerini yansıtması bakımından Türk dili ve edebiyatı tarihi için değerli veriler sunar. Bu çalışmada eserin metni tanıtıldıktan sonra Arap harfli Çağatayca metnin Latin harfli transkripsiyon alfabesine çevirisi, imla ve gramer özellikleri ile kısa sözlüğü ortaya konmuştur.   

Anahtar Kelimeler: Geç Dönem Çağatay Türkçesi, Çağatay Edebiyatı, Türkçe Dinî-Tasavvufî Hikâyeler, İslamî Türk Halk Edebiyatı, Çağatay Türkçesi Grameri.

 

THE LATE CHAGHATAY TURKİC “STORY OF DĪVĀNE BŪRAK”:

A TEXTUAL, GRAMMATİCAL AND STYLİSTİC ANALYSİS

 

ABSRACT

Dîvâne Bûrak Kıssası (The Story of Mad Bûrak) is a religious-mystical work in late Chagatay Turkic having structurally verse and prose parts. It is based on the topic in which the protagonist Dîvâne Bûrak, as a dedicated man of God and as a saint, beseeches God to destroy the hell so that all human beings are saved from the fear of it. The work provides unique data and approaches for the history of Turkish/Turkic language and literature in terms of both originality of its subject matter and linguistic features of spoken Chagatay of the late period. In this context this study aims to analyse textual and orthographic features of the work through providing the transcribed text in Latin script, an explanation of its grammatical properties and a short glossary.

Keywords: Late Chagatay Turkic, Chagatay Literature, Turkic Religious-Mystical Stories, Islamic Turkic Folk Literature, Grammar of Chagatay Turkic.

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18345/tm.44094