MAHDUMKULU ŞİİRİNİN ÇOK SEVİLİP YAYILMASININ SEBEPLERİ ÜZERİNE

ABİD NAZAR MAHDUM
962 345

Öz


ÖZ

Mahdumkulu, on sekizinci yüzyılda yaşamış meşhur Türkmen şairidir. Bu şair, Türkmenlerin arasında olduğu gibi Türkmen olmayan Türk zümreleri arasında da tanınıp sevilen bir şahsiyettir. Hatta Türk olmayan bazı kavimler arasında da tanındığı bilinmektedir. Mahdumkulu’dan önce yaşayan Türkmen şairlerinin şiirlerinde Türkmen Türkçesi özellikleri kendini belli ediyorsa da Çağatay Türkçesi özellikleri daha çok görülür. Mahdumkulu ise halk arasında konuşulan Türkmen Türkçesini daha çok öne çıkarmış, Çağatay Türkçesine ait kelimeleri ise özellikle hece ile yazdığı şiirlerde bir hayli azaltmıştır. Bu tip şiirlerinde sade bir dilin kullandığı da görülür. Bunun yanında üslup olarak da kendine has tarzlar denemiş, halkın daha kolay anlayacağı bir anlatım tarzını tecih etmiştir. Mahdumkulu’nun bir özelliği de çok çeşitli konularda şiir yazmış olmasıdır. Savaş ve yağmaların yaşandığı bir zamanda ve coğrafyada yaşayan şair, acı hadiseler yaşamıştır. İyi bir tahsil gören ve tasavvuf terbiyesi de aldığı anlaşılan Mahdumkulu, yaşadığı acıların da tesiriyle dokunaklı şiirler yazmıştır. Bütün bunların şairin halk arasında sevilip şiirlerinin çok yagınlaşmasında etkili olduğu düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler: Mahdumkulu, Türkmen Edebiyatı, Çağatay Türkçesi,

 

 

A SHORT WORKUP AND STUDY ABOUT

THE PEOPLE’S AFFECTION TO MAHDUMKULU POEMS

AND ITS POPULARITY

 

ABSTRACT

Mahdumkulu is a famous Turkmen poet who lives in 18.th century. He is a poet that not only loved in the Turkmen society also in other turkic groups. Moreover, he is known by other nations too. Before Mahdumkulu, Turkmen Turkish spesifications were feeling on Turkmen Poetry but Chagatai Turkish was preponderate on that. But Mahdumkulu put forward Turkmen Turkish which speaks among Turkmen people and withdraw some Chagatai Turkish words especially in his syllabic metered poems. We can see a plain language in that kind of poems of Mahdumkulu. Besides, he tries specific wording styles and prefers comprehensible and can understandable turn of phrase by people. As an another specification of Mahdumkulu, he writes poems about so many different topics. Poet lives in a war geography, and in that plundering times he faces with lots of tragic events. Mahdumkulu is a well educated poet and he has knowledge of tasawwuf too. He writes emotional poems with that tragic events’ impact. All these things can be effective about the popularity of his poems and people’s affection to Mahdumkulu.

Keywords: Mahdumkulu, Turkmen Literature, Chagatai Turkish

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18345/tm.65348