KİEV METROPOLİTLİĞİ’NİN 1686 YILINDA MOSKOVA PATRİKLİĞİ’NE BAĞLANMASINA DAİR YENİ KAYNAKLAR VE TARİHİ ÇELİŞKİLER ÜZERİNE BİR TETKİK

ÖMER KUL, OLES KULÇINSKIY
1.933 327

Öz


ÖZ

Rusya'nın, II. Katerina döneminde açık ve kesin olarak temayüz ettirdiği, İstanbul'u fethetme planları, Panslavizmi kışkırtması ve XIX. yüzyılda Osmanlılar'a karşı mücadele eden Balkan ulusları üzerindeki himayesi belli ideolojik ve dinî özelliklere sahip olmuştur. Rusya'ya toprak kazandırma çabalarının ideolojik temelini oluşturan faktörlerden birisi, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi’ne ait Kiev Metropolitliği’nin Moskova Ortodoks Patrikhanesi’ne bağlanma süreci olmuştur.

Kiev Metropolitliği’nin Moskova Patrikliği’ne bağlanması meselesi, sonu net olarak anlaşılamayan tarihsel şartlarda gerçekleştirildiği aşikârdır. Bu husustaki yeni kaynaklar Moskova’nın Kiev Metropolitliği’ni zapt etme eylemlerinin ilk bakışta görünenden daha gizlemli olması fikrini uyandırmaktadır. Konu hakkında Osmanlı kaynaklarında tek bir sözün yer almaması sebebiyle, Kiev Metropolitliği’nin Moskova’ya bağlanmasının Rus kaynaklarının iddialarının aksine, farklı bir mecrada gerçekleşmiş olma ihtimali, Çarlık diplomasinin gizli bir oyunu neticesi olmalıdır. Bu çalışma ile söz konusu belgelerin Rus birincil kaynaklar ile kıyaslanması, aralarındaki temel çelişkiler, 1686 yılı olaylarının Rus tarihi kaynaklarında açıklandığı şekliyle doğruluğuna dair şüpheler ortaya koymayı ve konuya dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Ukrayna, Rusya, Kiev Metropolitliği, Moskova Patrikliği, Fener Patrikhanesi

 

A STUDY ON THE NEW SOURCES AND HISTORICAL CONTRADICTIONS ABOUT CONNECTING THE KIEV EXARCHATE TO MOSCOW PATRIARCHATE IN 1686

 

ABSTRACT

Russia’s plan of occupying Istanbul, established during the reign of Catherina II, Pan-Slavism policy and its protectorate on the Balkan nations struggling against the Ottoman Empire during the 19th century had significant ideological and religious characteristics. One of these characteristics, formed the ideological roots of expansion of Russia was the process of connecting the Kiev exarchate which was tied to Greek Patriarchate in Istanbul to Moscow Orthodox Patriarchate. It is known that, the issue of the connection of the Kiev Exarchate to Moscow Patriarchate occurred under the unclear historical conditions. According to the new sources, the suppressing process of the Kiev Exarchate to Moscow Patriarchate was more mysterious. There is not any document about the issue in the Ottoman sources. From this point of view, it is understood that the process occurred in secret diplomatic arena. In this paper, the new sources are going to be compared with the Russian primary sources, the contradictions between the documents and questions about the accuracy of the Russian documents about the events in 1686 are going to be discussed.

Keywords: Ottoman Empire, Ukraine, Russia, Kiev Exarchate, Moscow Patriarchate, Fener Patriarchate


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18345/tm.06653