ALEVİ- BEKTAŞİ ŞİİRİNDE AY VE GÜNEŞ SEMBOLİZMİ

ESRA AKBALIK
1.849 361

Öz


Bu çalışmada tasavvuf şiirinin zengin ve renkli örneklerini barındıran ‘Alevi- Bektaşi’ şiirinde  güneş ve ay sembolizmi üzerinde durulacaktır. Gök âleminin varlık sebeplerinden ‘güneş’ ve ona bağlı olarak ‘ay’ özellikle şiir geleneğinde insan hayalinin üzerinde  en fazla anlam ürettiği iki unsurudur. Güneş, ay, yıldız vb. kozmik unsurlar, özellikle ulaşılamaz oluşlarının vermiş olduğu bir güçle,   insanoğlunun dikkatini hemen her zaman ve  kültüre bağlılık arz etmeksizin çekmiştir. Pek çok kültürde bu yönde bir algı ortaklığından bahsedilebilir ancak unsurların yorumlanışı inanç ve düşünce dünyasından bağımsız değildir. Sahip olduğu inanç ve kültür yapısı ile Türk – İslam tarihinin ve buna bağlı olarak Türk kültür ve edebiyatının senkretik bir bölümünü oluşturan Alevi – Bektaşi  olgusu çeşitli inançların ve kültürlerin alaşımı olarak araştırılmaya ve çözümlenmeye değer malzemeler sunmaktadır.  Çalışma,  Alevi- Bektaşi inançlarının okunacağını elverişli metinlerden olan şiirler aracılığı ile, ‘güneş ve ay’ sembollerini kadraja almak sureti ile  özellikle sembollerin  inanç temelli yorumları üzerinde duracaktır. Kozmosun  temel ve dikkat çekici parçaları  olan ‘güneş ve ay’ın Alevi – Bektaşi inanç ve düşüncesindeki sembolleştirilmesi değerlendirilecektir.


Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18345/tm.50463