KANUN OLMANIN KIYISINDA: EDEBİYATIN POLİTİZE OLMASI VE AHMET HAMDİ TANPINAR’IN CUMHURİYET KANONU’NDAKİ YERİ

NESRİN AYDIN SATAR
1.335 1.270

Öz


Türk edebiyatında kanonik sanatçı ve metinler genellikle politik amaçlarla belirlenmiştir. Özellikle erken Cumhuriyet döneminde edebi eserler, siyasi erkin otoritesini güçlendirmek adına kullanılmıştır. Böylelikle, uygulanmak istenen inkılapların geniş kitlelere daha kolay benimsetilmesi amaçlanmıştır. Edebiyatın politize olduğu ve kanonun siyasi otorite ile anıldığı bu dönemde eserlerinde otorite yanlısı politik bir duruş sergileyerek kanonlaşan yazarların yanı sıra, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi politik tavrına rağmen kanona dahil ol(a)mayanlar da vardır. Tanpınar, milletvekilliği yapmasına rağmen siyasi kanonda yer bulamamıştır. Ayrıca, kanonun diğer belirleyicileri olan edebi zümre ve halk da Tanpınar’ı neredeyse görmezden gelmiştir. Bu çalışma, edebi eserlerin bilhassa siyasi erkin meşruiyetini desteklemek amacıyla kullanılmak üzere “kanonlaştırılması” ve Ahmet Hamdi Tanpınar’ın söz konusu süreçteki yerini tartışır. Böylece özgün bir sanat anlayışıyla kendine has edebi bir saha kuran Tanpınar’ın kanonik durumunu araştırır. Dahası, kanon kavramının karşıladığı/yüklediği anlamları ve bu kavram ile edebi saha, siyasi erk ve halk arasındaki ilişkiyi inceleler. Böylelikle söz konusu kavramın daha çok siyaset ve statüko ile ilişkili olduğunu gösterir.


Anahtar kelimeler


Kanon, anti-kanon, edebi kanon, otorite, Ahmet Hamdi Tanpınar

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.18345/tm.71071

Referanslar


AKÇA, Neval. 2007, “Demokrat Parti İktidarından 1980 İhtilaline Eğitim Politikaları ve Bu Politikaların Tarih Ders Kitaplarına Yansıması.” (online versiyon), Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, http://sosyalbilimler.cukurova.edu.tr/tezler/1081.pdf

ALPTEKİN, Turan. 2001, Ahmet Hamdi Tanpınar: Bir Kültür Bir İnsan.