KELİLE VE DİMNE TERCÜMELERİ VE KİTLELERİN EĞİTİMİNDEKİ ROLÜ

KADRİYE YILMAZ ORAK, MAHMUT BERKÖZ
2.077 7.013

Öz


Örgün eğitim-öğretim kurumlarına devam edebilen yaş gruplarının dışında kalan kitlelerin eğitimi toplumlar açısından ciddî bir sorun oluşturur. Bu sorunun çözümü için farklı dönemlerde çeşitli yollar denenmiştir. Mesela günümüzde kullanılan yollardan biri, kitlelerin eğitimi için görsel-işitsel ve yazılı medyanın (gazete, dergi, tv, radyo vs.) kullanılmasıdır.

İlk dönemlerde ise kitlelerin eğitimi için kıssahanların hikayelerinden yararlanılmıştır. Kahvehanelerde, konaklarda, köy odalarında anlatılan ibret çıkarılacak bu hikayeler halkın eğitimi için kullanılan önemli araçlardandı. Hz. Ali cenkleri, Hamzanameler, Battalnameler bu türden eserlerdir. Tekke ve dergahlarda ise Feridüddin Attar'dan Mantıku't-tayr, Mevlana'dan Mesnevî-i Kebîr gibi daha ağır eserler okunmakta ve şerh edilmektedir. Adı geçen bu iki önemli eser dışında Beydeba'nın Kelile ve Dimne'si de kitlelerin eğitiminde kullanılan önemli anlatılardan biridir.

Hint kaynaklı bu eseri araştırma konusu olarak seçmemizin sebebi Türk ve Fars edebiyatlarında kitlelerin eğitiminde kullanılan ortak bir eser olmasıdır.

Bu yazımızda Türkiye kütüphanelerinde bulunan Kelile ve Dimne tercümeleri tanıtılmaya çalışılmış ve kitlelerin eğitimine katkısı üzerinde durulmuştur.

Anahtar kelimeler: Kelile ve Dimne, Hümayûn-name, eğitim, Türk ve Fars edebiyatı


Anahtar kelimeler


Kelile ve Dimne, Hümâyûn-nâme, Eğitim, Türk Edebiyatı, Fars edebiyatı

Tam metin:

PDF


Referanslar


Ahmed Midhat, 1304 (1888), Hulâsa-i Hümâyunnâme, Matbaa-i Âmire, İstanbul, 600 s.

BAKAN, Semra, 2006, Kelile ve Dimne’de Yer Alan Masalların Dinî ve Ahlâkî Eğitime Katkıları, Atatürk Üniversitesi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum.

Beydaba, http://tr.wikipedia.org/wiki/Beydeba BEYDEBÂ, 1998, Kelile ve Dimne (Hazırlayan: Selâhaddin Alpay- Önsöz ve Takrîzler: Ali Nihad Tarlan, Ahmet Kabaklı, Mustafa Yazgan), Bedir Yayınları, İstanbul.

CAMPBELL, Joseph, 2003, Doğu Mitolojisi, (Çev.: Kudret Emiroğlu), İmge Kitabevi, Ankara.

ÇAĞDAŞ, Kemal, 1962, Pançatantra Masalları, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara.

ÇATIKKAŞ, Atâ, 1999, Ahmet Midhat’ın Kelile ve Dimne Tercümesi (Hulasa-i Hümayunname), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara. DEMİREL, Fatmagül, 2007, II. Abdülhamid Döneminde Sansür, Bağlam Yayınları, İstanbul.

DOĞRUL, Ömer Rıza (çeviren), 1985, Kelile ve Dimne, Kültür Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.

ERDEM, Kenan, 1999, Osmanzade Taib: Simarü'l-esmar İnceleme-Metin, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya 170+tıpkıbasım.