RUSLAR TARAFINDAN 1833'DE BEYKOZ/SELVİ BURNU'NA DİKİLEN KAYA ANITI."MOSKOF TAŞI"

FATİH ÜNAL
3.130 3.333

Öz


Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın isyanı ve bu isyanın İstanbul'u tehdit etmesi üzerine batılı devletlerden yardım talebi geri çevrilen Osmanlı devleti, tarihî hasmı olan ve İstanbul ile boğazlar üzerinde emelleri olduğu bilinen Rusya'nın askerî yardım talebini kabul etmek zorunda kaldı. Bunun üzerine 1833 yılının ilk aylarında Rusya'nın Karadeniz Donanması'na mensup askeri birlikleri boğaza girerek Beykoz sahillerinde karargah kurdu. Mehmet Ali Paşa ile Kütahya'da varılan anlaşmanın ardından Ruslarla da Hünkar İskelesi Antlaşması yapıldı. Bunun üzerine Rus askerî kuvvetleri yaklaşık 5-6 ay kaldıkları Beykoz sahillerinden ayrılarak ülkelerine döndüler. Boğaziçi'nden ayrılmadan evvel Rus-Türk dostluğunun nişanesi olarak Rus ordusunun karargah kurduğu Beykoz Selvi Burnu'na Türkler tarafından “Moskof Taşı” adlandırılacak olan kaya anıtını diktiler.
Bu çalışmada, Rus donanmasının Beykoz'a çıkarma yapması, Beykoz ve çevresinde yaşanan hareketlilik, Selvi Burnu'na dikilen ve günümüze ulaşmayan anıtın yapılış süreci ile Türkçe ve Rusça kitabesi ortaya konacaktır.
Anahtar Kelimeler: Moskof Taşı, Mısır Meselesi, Rusya, Beykoz,Selvi Burnu, Muravyev


Anahtar kelimeler


Moskof Taşı, Mısır Meselesi, Rusya, Beykoz, Selvi Burnu, Muravyev

Tam metin:

PDF


Referanslar


AHMED LÛTFİ EFENDİ, Vak’anüvîs Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi, 4-5, (Çev. Yücel Demirel), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1999.

ALTUNDAĞ, Şinasi., Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı Mısır Meselesi, TTK, Ankara 1988.

ERGİN, Osman., Türk Maarif Tarihi, C. I-II, Eser Matbaası, İstanbul 1977.

KARAL, Enver Ziya., Osmanlı Tarihi, V, TTK, Ankara 1983.

KARAMZİN, Nikolay Mihayloviç., İstoriya Gosudarstva Rossiyskogo, Cilt I-VI, Moskva 2002.

KOÇU, Reşad Ekrem., İstanbul Ansiklopedisi, C. 5, İstanbul 1961.

KURAT, Akdes Nimet., Türkiye ve Rusya, Kültür Bakanlığı, Ankara 1990.

MİLYUKOV, A., “Afinı i Konstantinopol (İz Putevih Zapisok 1857 goda)”, Russkoe Slovo, VI, Sanktpeterburg 1859.

MURAVYEV, N.N., Russkıe Na Bosfore v 1833 Godu, Moskva 1869.

________________, Turtsiya i Egipet v 1832 i 1833 Godah, IV, Moskva 18

POLEVIY, Nikolay., Stoletıe Rossii s 1745 do 1845 ili İstoriçeskaya Kartina Dostopamyatnıh Sobıtiy v Rossii za Sto Let, I, Sanktpeterburg 1845.

ŞİROKORAD, A.B., Rusların Gözünden 240 Yıl Kıran Kırana Osmanlı-Rus Savaşları, Selenge Yayınları, İstanbul 2009.

TSIBULSKİY, V.V., Nauçnıe Ekspeditsii Po Kazahstanu, Alma-Ata 1988.

USTRYALOV, N., İstoriçeskoe Obozrenie Tsarstvovaniya Gosudarya İmperatora Nikolaya I, Sanktpeterburg 1847.

UYDU YÜCEL, Mualla., İlk Rus Yıllıklarına Göre Türkler, TTK, Ankara 200 ZAHAROV, İ., Puteviya Zapiski Russkago Hudojnika, Sanktpeterburg 1854. ZOTOV, L., Tridtzatiletie Evropı v Tsarstvovanie İmperatora Nikolaya I, I, S. Peterburg 1857.