CİĞERDELEN ROMANINDA METİNLERARASI İLİŞKİLER

HANİFE ÖZER
4.168 773

Öz


Her eserin kendisinden önce ve kendi döneminde oluşturulmuş başka eserlerden izler taşıdığı ve beslendiği görüşüne dayanan metinlerarası ilişkilerin kuramsal geçmişi yakın bir tarihte, 1967 yılında konmuştur. Bununla birlikte uygulama bakımından yazılı veya sözlü en eski metinlere kadar uzanabilmektedir. Önce Rus Biçimciler, sonrasında Bakhtin, Barthes, Kristeva, ardından Genette, Riffataire gibi postmodern kuramcıların tanımlayıp geliştirdikleri metinlerarası ilişkiler metodunun en önemli yanı esere çok sesli bir özellik kazandırarak onu zenginleştirmesidir. Metinlerarası ilişkiler yöntemiyle eski metinlerin veya dönemi içindeki başka metinlerin yeni bir metinde canlanması söz konusu olabilirken yeni bir metnin geçmişin birikimleriyle daha canlı, daha zengin, daha derin bir kimlik kazandığını da söylemek mümkündür.  Safiye Erol'un 1946 yılında kaleme aldığı Ciğerdelen başlıklı romanı da metinlerarası ilişkiler yöntemiyle okumaya oldukça elverişli bir eserdir. Hikaye içinde hikayeden oluşan eserin, hem dış hem de iç hikayesinde açık ve kapalı biçimde -daha çok açık biçimde- başka eserlerle, sanatçılarla, türlerle bağlantı kurulduğu görülmektedir.  Farklı metinlere / yazarlara / türlere yapılan göndermelerin esere olan katkısının incelendiği bu çalışmanın giriş bölümünde metinlerarası ilişkiler kuramı kısaca tanıtılmış, sonraki bölümlerde de söz konusu yöntem ışığında Ciğerdelen romanında tespit edilen örneklerin sınıflandırılması yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise tespit edilen örneklerin esere olan etkileri, katkıları değerlendirilmiştir.  Eser odaklı bir okuma tercih edildiği için romanın yazarı çalışmanın dışında tutulmuştur.


Anahtar kelimeler


Safiye Erol, Ciğerdelen, roman, metinlerarasılık, gönderme, alıntılama.

Tam metin:

PDF


Referanslar


AKTULUM, Kubilay, 2007, Metinlerarası İlişkiler, İstanbul, Öteki Yayınevi.

ECEVİT, Yıldız, 2011, Türk Romanında Postmodernist Açılımlar, İstanbul, İletişim Yayınları.

EMRE, İsmet, 2006, Postmodernizm ve Edebiyat, Ankara, Anı Yayıncılık.

ENGİNÜN, İnci, 2001, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, İstanbul, Dergâh Yayınları.

EROL, Safiye, 2009, Ciğerdelen, İstanbul, Kubbealtı Neşriyat.

SAVCAN, Yasemin, 2005, Safiye Erol’un Romanları Üzerine Bir İnceleme, Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Eskişehir.

ŞERİF YİĞİT, Nermin, 2011, Tezer’den Sezar’a, İstanbul, Tasarı Yayınları.