HASAN HİKMET'İN HAYATI, ŞAHSİYETİ VE SEBİLÜRREŞÂD MECMUASI İLE İLİŞKİSİ

SİNAN ÇİTÇİ
1.640 523

Öz


Sokullu Mehmet Paşa'nın soyundan gelen Hasan Hikmet Bey, 1894 yılında Üsküdar'da doğar. İlk ve orta tahsilini Üsküdar'da, lise tahsilini Vefa İdadisi'nde, yüksel tahsilini de Hukuk Fakültesi'nde yapar. Vefa Lisesi'nde okurken, yeni çıkmaya başlayan Sırat-ı Müstakim dergisi ile tanışır. Bu vesileyle Mehmet Akif ve Eşref Edib'i tanır. Yine aynı dönemde İttihatçıların ısrarıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye olur fakat kısa bir süre sonra pişman olur. I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine muhabere yedek subayı olarak doğu cephesine sevkedilir. Mütareke'den sonra hem yarım kalan tahsilini tamamlar hem de İstanbul Belediyesi'nde çalışmaya başlar. 1923-1925 yılları arasında, Sebilürreşad mecmuasında “İçtimaiyatta Garpçılık ve Bozgunculuk” üst başlığıyla yazılar yazar. Bu yazılarda genellikle sosyoloji, sosyo-psikoloji, teoloji, eğitim ve edebiyat biliminin alanına giren konuları ele alır. 1925 yılında, Takrîr-i Sükûn Kanunu ile Sebilürreşad mecmuasının kapatılmasından sonra, yayın hayatından çekilir, sadece mesleğiyle ve ailesiyle meşgul olur. Tek Parti döneminde sadece Eşref Edib Bey'le görüşür. Çok partili hayata geçtikten sonra, Eşref Edib'le görüşmeleri artsa da Sebilürreşad'da artık herhangi bir yazısı çıkmaz. İlim Yayma Cemiyeti'nin de kurucularından olan Hasan Hikmet Bey, 1976 yılında vefat eder.    

 

Anahtar Kelimeler: Hasan Hikmet, Eşref Edib, Sebilürreşad, Batılılaşma, Sosyal Problemler.


Anahtar kelimeler


Hasan Hikmet, Eşref Edib, Sebilürreşâd, Batılılaşma, sosyal problemler.

Tam metin:

PDF


Referanslar


AKGÜNDÜZ, Ahmed, Arşiv Belgeleri Işığında Sayıştay Tarihi, Sayıştay Yayın İşleri Müdürlüğü, Ankara, 1997, 391 s.

BOA, 604 Mustafa Mestan Efendi. BOA, Dosya No: 91 / 417. CEYHAN, Abdullah, Sırat-ı Müstakîm ve Sebîlürreşad Mecmuaları Fihristi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1991.

DEBUS, Esther, (Çeviri: Atilla Dirim), Sebilürreşâd (Kemalizm Öncesi ve Sonrası Dönemdeki İslamcı Muhalefete Dair Karşılaştırmalı Bir Araştırma), Libra Kitapçılık ve Yayıncılık, İstanbul, 2009. EKİCİ, M. Zeki, Sebilürreşâd Mecmuasının XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV’nci Cildlerinin Sistematik Tedkîk ve Bibliyografik İndeksi, Tezi Yöneten: Prof. Dr. Ömer Faruk Akün, (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Mezuniyet Tezi), İstanbul 19 Tez No: 1883.

Eminönü Belediyesi Evlendirme Dairesi, Evlenme İşleri Memurluğuna Mahsus Sicil Defteri, No: 15460.

Eşref Edib, İstiklal Mahkemelerinde (Sebilürreşâd’ın Romanı), (Haz. Ferit Gün), Beyan Yayınları, İstanbul, 2002.

Eşref Edib, Mehmed Akif Hayatı, Eserleri ve 70 Muharririn Yazıları, Asarı İlmiye Kütüphanesi Neşriyatı, 1357-1938.

H. Hikmet, “İlmî Bir Hâdise: Mehmet Akif İçin Yazılan Kitabın Tahlili”, Yeni Sabah, 9 Kanunusani 1939.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Arşivi, 148 Sicil Numaralı Hasan Hikmet Demirbağ Dosyası KARA, İsmail – İBANOĞLU, Fulya, Matbuatta Mehmet Akif (1936-1940), Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul, 2011.

KASAP, Murat, Osmanlı Gürcüleri, Gürcistan Dostluk Derneği Yayınları, İstanbul, 2010.