DERIVATIONAL SUFFIXES IN CHINESE TATAR

Ersin Teres
1.375 1.183

Öz


Abstract

Tatars are one of the nine Turkish societies spoken in the People's Republic of China. It is thought that Tatars came to China in the beginning of 19th century. Some of Tatars migrated from Russian after the WWII. Today, the most of Tatars live in Xinjiang Autonomous Region, especially in Gulca (Yining), Çöçek (Tacheng) ve Ürümçi (Wulumuqi). Besides, some part of them live in Beijing which is the capital of People's Republic of China. It is known that Tatars who are Sunni Muslims have good relations with Kazakhs and Uighurs. They have some close relationship in terms of language, too. In this paper, the subject is derivational suffixes (derivational suffixes from noun to noun, derivational suffixes from noun to verb, derivational suffixes from verb to noun, derivational suffixes from verb to verb) in Chinese Tatar which is spoken in Xinjiang Uygur Autonomous Region. In this article, it is benefited from the texts which are compiled from a few Chinese Tatars named Mahfuze Abbas, Rekip Abbas, Marfuğa Safin, Ğabdulla Abbas, Ali Ekber Erkin and works named as Tujue Bijiao Yuyan-xue “A Comparative Study of the Turkic Languages prepared by Cheng Shiliang and Tataeryu Bianyi Xianxiang Tanxi (Some Research on the changes in Chinese Tatar) prepared by Zhou Jian Hua. 

Keywords: Turkish dialects in Chinese, Chinese Tatars, Chinese Tatar, derivational suffixes, derivation.

ÇİN TATARCASI'NDA YAPIM EKLERİ

Özet

Tatarlar, Çin Halk Cumhuriyeti'nde yaşayan dokuz Türk halkından biridir. Tatarların Çin Halk Cumhuriyeti'ne 19. yüzyılın başlarında Rusya'dan geldikleri düşünülmektedir. Tatarların bir kısmı ise İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Rusya'dan Çin Halk Cumhuriyeti'ne göç etmiştir. Bugün Tatarların büyük çoğunluğu Şinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nde ve yoğun olarak da Gulca, Çöçek ve Urumçi'de yaşamaktadır. Bunun dışında bir kısmı da Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de ikamet etmektedir. Sünnî Müslüman olan Tatarların Uygur ve Kazaklarla iyi ilişkiler içinde oldukları, Çin Kazak ve Uygur Lehçeleri'nden etkilendikleri bilinmektedir. Bunun yanında, Tatar, Kazak ve Uygur toplulukları dil bakımından da güçlü ilişkiler içindedirler. Bu makalede ele alacağımız konu Sincan Uygur Özerk Bölgesinde yaşayan Tatarların konuştuğu Çin Tatarcası'ndaki yapım ekleridir (isimden isim yapım ekleri, isimden fiil yapım ekleri, fiilden isim yapım ekleri ve fiilden fiil yapım ekleri). Bu çalışmada Mahfuze Abbas, Rekip Abbas, Marfuğa Safin, Ğabdulla Abbas, Ali Ekber Erkin adlı Çin Tatarları'ndan derlenen metinlerden ve Tujue Bijiao Yuyan-xue “A Comparative Study of the Turkic Languages (Türk Dillerinin Karşılaştırmalı Araştırılması)” ve Zhou Jian Hua'nın “Tataeryu Bianyi Xianxiang Tanxi (Tatar Dilindeki Değişmeler Üzerine Araştırmalar)” adlı çalışmalardan faydalanılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Çin'deki Türk lehçeleri, Çin Tatarları, Çin Tatarcası, yapım ekleri, türetme.


Tam metin:

PDF