AVRASYACI LEV N. GUMİLEV'İN TARİH GÖRÜŞÜNDE TÜRK ETNOSUNUN ETNOGENEZİSİ MESELESİ

Meşdi İSMAYILOV
1.772 2.154

Öz


Özet
Bu makale Soğuk Savaş sonrası Rus düşünce hayatının popüler akımlarından olan Avrasyacılığın en çok bilinen ve karizmatik isimlerinden tarihçi ve etnograf Lev Nikolayeviç Gumilev'in tarih kuramını temel kavramsallaştırmaları ve yazarın Türk etnogenezisine dair ileri sürdüğü görüşleri bağlamında çözümlemektedir. Gumilev'in etnogenezis ve pasionerlik kuramı tarihsel dinamizme ilişkin evrensel bir perspektif sunmaktadır. Gumilev kuramsal görüşleri doğrultusunda özellikle Avrasya bozkırlarının göçebe kavimlerinin kadim ve ortaçağ tarihlerini esas almıştır. Kendisinin Avrasyacılığa temel katkısı da bu hususla ilintilidir. Klasik Avrasyacıların tarih felsefelerine uygun bir şekilde Gumilev, Türk (Turan) ve Rus (Slav) unsurları Avrasya uygarlığının temel organik bileşenleri olarak görmüştür. Nitekim Gumilev bir taraftan kendisinin bir hayli ilgi çekici ve karmaşık bir terminolojiye sahip olan meta-kuramını geliştirirken, diğer taraftan da teorik görüşleri doğrultusunda temel Avrasyacı tez olan ‘Slav-Turan sentezi' düşüncesini gerekçelendirmeye çalışmıştır. Görüleceği üzere Gumilev'in Türk etnogenezisine dair tezleri ile teorik düşünceleri arasında bazı çelişkiler mevcuttur. Sonuç bölümünde bu temel çelişkilere değinilmektedir.

The Ethnogenesis of the Turks in the Historisophical Views of Eurasianist Lev N. Gumilev
Abstract
This article examines one of the well-known and charismatic figures of Russian Eurasianism Lev N. Gumilev's theory of history in the context of his main concepts and views concerning to the ethnogenesis of Turks. Gumilev's theory of ethnogenesis and passionarity presents universal perspective on dynamisms of history. His theoretical ideas especially focused on ancient and medieval histories of nomads of Eurasian steps. In accordance with the classical Eurasianist history of philosophy Gumilev, considers Turkish (Turanic) and Russian (Slavic) elements as the organic components of the Eurasian civilization. Thus Gumilev on the one hand constructed his meta-theory and its complex terminology and on the other hand basic Eurasianist thesis -‘Slavic-Turanic syntheses'- is determined on the base of his theoretical presumptions. There is contradictory relationship between his theoretical views and his ideas concerning to the ethnogenesis of the Turks. In the conclusion, these displayed paradoxes are discussed.


Anahtar kelimeler


Avrasya, Etnogenezis, Etnos, Süper-etnos, Pasionerlik, Eurasia, Ethnogenesis, Ethnos, Super-ethnos, Passionarity.

Tam metin:

PDF